Ostatnie posty

Kategorie

Płatność tylko przelewem – jak upewnić się, że sprzedawca nie zniknie

Płatność tylko przelewem – jak upewnić się, że sprzedawca nie zniknie

Sprawdź to, zanim zapłacisz przelewem: dane firmy (NIP, KRS), zgodność nazwy beneficjenta z nazwą firmy, faktura lub umowa, opinie klientów oraz czy sklep korzysta z systemu płatności z ochroną kupującego.

Dlaczego płatność przelewem może być ryzykowna

Przelew bankowy daje natychmiastowe przekazanie środków, jeśli sprzedawca zniknie, odzyskanie pieniędzy staje się trudne. Tradycyjny przelew nie daje tej samej ochrony co karta płatnicza czy usługi pay-by-link, które często umożliwiają reklamację lub chargeback. Oszuści coraz częściej stosują techniki takie jak podstawienie numeru konta, użycie kont prywatnych zamiast firmowych, podszywanie się pod znane sklepy oraz publikowanie fałszywych opinii. Różnice literowe w nazwie konta (np. brak znaku diakrytycznego lub inna forma skrótu) łatwo umykają automatycznej weryfikacji.

W polskim e-commerce najsilniejszą pozycję zajmują szybkie płatności (pay-by-link, szybkie przelewy) oraz systemy oferujące ochronę kupującego; jednocześnie od 2026 roku obowiązuje limit, zgodnie z którym transakcje powyżej 15 000 zł muszą być dokumentowane przelewem (co ma wpływ na sposób rozliczeń i ryzyko związane z większymi zamówieniami). Banki mogą pomóc w ograniczonych przypadkach, jednak skuteczna interwencja zależy od szybkości zgłoszenia i specyfiki transakcji.

Co sprawdzić przed wykonaniem przelewu

  • nip i krs sprzedawcy — porównaj z danymi na stronie, fakturze i w CEIDG lub KRS,
  • nazwa beneficjenta konta — sprawdź, czy zgadza się z nazwą firmy na fakturze lub umowie,
  • adres i kontakt — potwierdź istnienie fizycznego adresu i zadzwoń na podany numer,
  • ssl, domena i opinie — sprawdź certyfikat HTTPS, datę rejestracji domeny (whois) oraz recenzje na niezależnych portalach.

Weryfikacja konta bankowego i dokumenty, o które warto poprosić

Nawet jeśli sklep wygląda profesjonalnie, poproś o formalne dokumenty: fakturę VAT lub paragon, umowę sprzedaży albo potwierdzenie zamówienia z numerem i szczegółami towaru. Na fakturze powinny znajdować się dane takie jak NIP, pełna nazwa firmy i adres — porównaj je z informacjami z KRS lub CEIDG. Jeśli sprzedawca podaje numer konta prywatnego zamiast firmowego, zażądaj wyjaśnienia na piśmie oraz umowy, która wyjaśni status transakcji; brak takiego wyjaśnienia to duży sygnał ostrzegawczy.

Przykłady dokumentów i informacji, które zwiększają bezpieczeństwo transakcji:
– faktura z numerem i datą sprzedaży oraz numerem NIP sprzedawcy,
– umowa sprzedaży lub potwierdzenie zamówienia z wyszczególnieniem produktów i cen,
– potwierdzenie nadania przesyłki z numerem śledzenia i przewoźnikiem,
– dane właściciela konta bankowego (pełna nazwa firmy lub osoby prowadzącej działalność).

Jeżeli sprzedawca odmawia wystawienia faktury lub umowy, potraktuj to jako powód do ostrożności. Dokumentacja ułatwia późniejsze dochodzenie roszczeń przed bankiem, policją czy Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Alternatywy do zwykłego przelewu

Przy dużych zakupach lub wątpliwościach wybierz metodę płatności z ochroną kupującego. Platformy takie jak PayU i Przelewy24 oferują rozwiązania pay-by-link oraz mechanizmy mediacyjne. Escrow (rachunek powierniczy) to opcja, w której środki są przetrzymywane do momentu potwierdzenia odbioru towaru przez kupującego — to jedna z najbezpieczniejszych metod przy transakcjach z nieznanym sprzedawcą. Płatność kartą płatniczą i BLIK dają większe możliwości reklamacji niż zwykły przelew bankowy; karta pozwala na wystąpienie o chargeback, jeśli transakcja zostanie uznana za nieautoryzowaną lub towar nie zostanie dostarczony.

Jeżeli dostępna jest opcja płatności za pobraniem (COD), rozważ jej użycie przy większych zamówieniach. Pamiętaj jednak, że COD też nie daje pełnej ochrony (może ograniczać możliwość reklamacji po odbiorze wadliwego towaru).

Jak postępować podczas i po wykonaniu przelewu – krok po kroku

1. Wprowadź dokładny tytuł przelewu, np. numer zamówienia lub numer faktury; zapis tytułu ułatwia późniejsze dochodzenie roszczeń.
2. Zachowaj potwierdzenie wykonania przelewu — zrób zrzut ekranu lub wydruk potwierdzenia z banku.
3. Po wykonaniu płatności poproś o pisemne potwierdzenie otrzymania środków i o przewidywany termin wysyłki towaru.
4. Jeśli przesyłka nie nadchodzi w umówionym terminie, żądaj numeru nadania; zbieraj całą korespondencję (e-maile, SMS, zrzuty ekranu rozmów z komunikatorów).
5. W przypadku podejrzenia oszustwa niezwłocznie skontaktuj się z bankiem — szybkie zgłoszenie zwiększa szansę na zablokowanie lub odzyskanie środków — oraz rozważ zgłoszenie sprawy na policję i do UOKiK, zwłaszcza przy transakcjach na kwoty znaczne.

Sygnały ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę

Zwróć szczególną uwagę na sygnały, które powtarzają się w opisach oszustw: sprzedawca ukrywa dane firmy lub nie podaje NIP/KRS, konto bankowe ma inną nazwę niż firma, cena jest znacznie niższa niż rynkowa, sprzedawca wywiera presję na natychmiastową płatność lub prosi o zmianę konta w ostatniej chwili. Kontakt wyłącznie przez komunikatory społecznościowe bez firmowego e-maila lub brak regulaminu i polityki zwrotów też są poważnymi oznakami ryzyka. Jeśli coś wygląda zbyt dobrze, by było prawdziwe — najprawdopodobniej takie jest.

Co zgromadzić, jeśli transakcja okaże się oszustwem

Gdy pojawi się potrzeba reklamacji lub zgłoszenia na policję, zbierz komplet dowodów: potwierdzenia przelewów, korespondencję z sprzedawcą, zrzuty ekranu oferty i stron sklepu (w tym daty i adresy URL), faktury lub ich brak, numery kont oraz ewentualne oświadczenia sprzedawcy. Dokumenty te przyspieszają działania banku, policji i UOKiK. Przygotuj także opis przebiegu zdarzeń i listę działań, które podjąłeś po wykryciu problemu.

Praktyczne wzory komunikatów

Jeśli chcesz zażądać wyjaśnień od sprzedawcy, możesz użyć prostego, jednozdaniowego sformułowania: „Proszę o wystawienie faktury VAT na firmę [nazwa], NIP [numer], oraz przesłanie potwierdzenia nadania przesyłki z numerem śledzenia.” Gdy sprzedawca nie odpowiada, wysyłaj kolejne wiadomości z prośbą o potwierdzenie otrzymania płatności i termin wysyłki, a wszystkie odpowiedzi archiwizuj.

Prawo, liczby i praktyczne znaczenie limitu 15 000 zł

Od 2026 roku transakcje powyżej 15 000 zł muszą być dokumentowane przelewem, co ma na celu przeciwdziałanie ukrywaniu dochodów i ułatwienie kontroli fiskalnej. W praktyce oznacza to, że przy większych zakupach przelew pozostanie często jedyną dopuszczalną formą płatności, dlatego konieczna jest jeszcze większa ostrożność: upewnienie się co do tożsamości kontrahenta i prawidłowości danych na fakturze przed zleceniem przelewu staje się obowiązkiem kupującego i elementem bezpieczeństwa księgowego.

Na co zwracać uwagę przy zakupach międzynarodowych

Przy przelewach zagranicznych ryzyko wzrasta ze względu na różnice w przepisach i utrudnioną współpracę prawną. Sprawdź, w jakim kraju zarejestrowane jest konto sprzedawcy i jakie procedury reklamacyjne obowiązują. Unikaj przelewów na konta w krajach o niskim stopniu regulacji finansowej lub tam, gdzie identyfikacja beneficjenta jest utrudniona. W przypadku transakcji międzynarodowych escrow i płatności kartą często dają lepszą ochronę niż zwykły przelew.

Wnioski praktyczne

Zanim wykonasz przelew: dokładnie zweryfikuj sprzedawcę, żądaj faktury lub umowy, porównaj nazwę konta z danymi firmy, rozważ alternatywne metody płatności z ochroną kupującego i archiwizuj wszystkie dowody płatności. Przezorność i dokumentacja to podstawowe narzędzia ochrony przed oszustwami przy płatnościach przelewem.

Przeczytaj również:

Do góry