Ostatnie posty

Kategorie

Wentylacja odzieży a tempo marszu – jak wybrać kurtkę odpowiednią do wysiłku?

Wentylacja odzieży a tempo marszu – jak wybrać kurtkę odpowiednią do wysiłku?

Krótka, konkretna odpowiedź

Wybierz kurtkę o MVTR ≥10 000 g/m²/24h dla marszu rekreacyjnego, MVTR 15 000–20 000 g/m²/24h dla szybkiego marszu i MVTR ≥20 000 g/m²/24h dla intensywnego marszu lub biegu, przy Ret ≤13 dla komfortu odprowadzania wilgoci.

Co oznaczają MVTR i Ret

MVTR to miara paroprzepuszczalności materiału wyrażona w g/m² na 24 godziny; Ret to opór dyfuzji pary wodnej — im niższy Ret, tym szybciej wilgoć opuszcza strefę przy skórze.
mvtr i Ret to dwie różne, ale komplementarne miary: MVTR mierzy ile gramów pary wodnej przejdzie przez metr kwadratowy materiału w ciągu 24 godzin, a Ret mierzy opór, jaki napotyka para przy przejściu — w praktyce ocenia odczucie wilgoci i komfortu termicznego. W realnych warunkach testy laboratoryjne MVTR często dają wartości orientacyjne; ważne jest porównywanie produktów w tej samej skali pomiarowej lub korzystanie z danych producenta i niezależnych testów terenowych. Wybór kurtki wyłącznie na podstawie wodoodporności (WP) bez uwzględnienia MVTR i Ret prowadzi do częstych błędów — kurtka może chronić przed deszczem, ale jednocześnie zatrzymywać pot i powodować przegrzanie.

  • mvtr 10 000 g/m²/24h — podstawowa oddychalność, wystarcza przy niskiej i umiarkowanej intensywności,
  • mvtr 15 000–20 000 g/m²/24h — dobra oddychalność dla szybkiego marszu i zmiennej pogody,
  • mvtr ≥20 000 g/m²/24h — wysoka paroprzepuszczalność, rekomendowana przy bieganiu i wysiłku o dużej intensywności,
  • ret 6–13 — komfort termiczny przy umiarkowanej i intensywnej aktywności; niskie opory poprawiają odczucie suchości,
  • ret 13–20 — akceptowalny przy mniejszej intensywności lub gdy można wspomóc wentylację,
  • ret >20 — wysoki opór dyfuzyjny, komfort wyraźnie spada z powodu kumulacji pary przy skórze.

Dlaczego wentylacja kurtki zależy od tempa marszu

Tempo marszu wpływa bezpośrednio na produkcję ciepła i ilość wydzielanego potu. Przy wzroście intensywności metabolizm rośnie, a organizm polega na parowaniu potu, by oddawać nadmiar ciepła. Jeśli kurtka nie umożliwia szybkiego odprowadzenia pary, wilgoć zatrzymuje się przy skórze, co powoduje spadek komfortu, chłodzenie podczas postoju i zwiększone ryzyko przeziębienia lub zmęczenia. Brak odpowiedniej wentylacji prowadzi do gromadzenia się pary, spadku komfortu i przyspieszonego wychłodzenia przy zatrzymaniu.
W praktyce oznacza to, że dla tego samego modelu kurtki sprawdzającej się przy spacerze może brakować przewiewności podczas szybkiego marszu lub biegu. Projektanci odzieży równoważą membrany, warstwy tkanin i panele wentylacyjne, żeby zapewnić kompromis między ochroną przed pogodą a odprowadzaniem wilgoci.

Potliwość — liczby, które mają znaczenie

Badania i pomiary potliwości u różnych grup aktywnych pokazują duże rozpiętości zależne od tempa, warunków zewnętrznych i indywidualnych cech. Przy intensywnym wysiłku (bieg, szybki marsz po górach) wartości potzenia się rzędu 1,5–2,5 l/godzinę są częste, a łączna dobowa utrata płynów przy długich wysiłkach może przekroczyć 10 litrów. To nie tylko kwestia komfortu — to też ryzyko odwodnienia i spadku wydajności, jeśli odzież nie współpracuje z termoregulacją organizmu.

  • podczas intensywnego biegu potowanie może osiągnąć 1,5–2,5 l/godzinę,
  • maksymalna dobowa objętość potu może przekroczyć 10 litrów przy długotrwałym wysiłku i wysokiej temperaturze,

Jak dopasować kurtkę do tempa marszu — proste wytyczne

Dopasowanie kurtki zaczyna się od określenia intensywności planowanego wysiłku, długości aktywności i warunków atmosferycznych. Poniżej konkretne rekomendacje z podaniem zakresów MVTR i Ret oraz sugerowanych typów kurtek. Dobre dopasowanie to kompromis: wystarczająca wodoodporność przy jednoczesnej zdolności odprowadzania wilgoci.

  • tempo do 5 km/h (spacer rekreacyjny): MVTR 8 000–12 000 g/m²/24h; Ret do 20; lekka kurtka przeciwwiatrowa lub softshell,
  • tempo 5–6,5 km/h (szybki marsz): MVTR 10 000–15 000 g/m²/24h; Ret 8–13; kurtka z panelami wentylacyjnymi,
  • tempo 6,5–8,5 km/h (szybki marsz/trucht): MVTR 15 000–20 000 g/m²/24h; Ret ≤13; lekka membrana z pit-zips,
  • tempo >8,5 km/h (bieg, szybki marsz w górach): MVTR ≥20 000 g/m²/24h; Ret ≤8–10; ultralekka kurtka biegowa z dużymi panelami wentylacyjnymi.

Warstwowanie: jakie warstwy i kiedy

Zasada warstwowania pozwala kontrolować zarówno izolację, jak i odprowadzanie wilgoci. Podstawowa reguła to dwie warstwy podczas większości aktywności: warstwa pierwsza przylegająca do ciała, która odprowadza pot, oraz warstwa wierzchnia chroniąca przed wiatrem i deszczem. Przy zimniejszych warunkach dodajemy warstwę izolacyjną, którą można łatwo zdjąć podczas wysiłku i założyć na postoju.
warstwa pierwsza powinna być z materiałów syntetycznych lub z merino, które transportują wilgoć od skóry na zewnątrz, warstwa wierzchnia musi mieć MVTR dobrane do intensywności wysiłku i panele wentylacyjne, a warstwa izolacyjna powinna być lekka i kompresyjna, by nie zaburzać wymiany powietrza. Zwracaj uwagę na możliwość szybkiego dostosowania ubioru w ruchu — rozpinanie zamków, podwijanie rękawów czy odpinanie kaptura to proste działania poprawiające komfort.

Temperatury i zestawienia praktyczne

Dopasowywanie zestawu odzieżowego do temperatury to praktyczne uzupełnienie wytycznych dotyczących MVTR i Ret. Poniżej przykłady dopasowane do typowych scenariuszy pogodowych i intensywności wysiłku.

Elementy konstrukcyjne, materiał i konserwacja

Przy projektowaniu kurtki producenci stosują rozwiązania, które zwiększają wydajność odprowadzania wilgoci bez zaniedbywania ochrony przed pogodą. Elementy konstrukcyjne, wybór membrany i właściwa pielęgnacja mają kluczowe znaczenie dla trwałości parametrów MVTR i Ret.

  • panele wentylacyjne na plecach i pod pachami oraz pit-zips dla szybkiej regulacji przepływu powietrza,
  • siatkowe wkładki i luźniejszy krój w okolicach ramion poprawiają cyrkulację i wygodę ruchu,
  • membrany ePTFE (np. Gore-Tex) oferują trwałość i dobrą oddychalność, a poliuretanowe laminaty dają elastyczność przy niższych kosztach; wyższa wodoodporność zwykle obniża oddychalność,
  • konserwacja: pranie zgodnie z instrukcją producenta, używanie detergentów do odzieży technicznej, unikanie zmiękczaczy, odnawianie DWR co 10–20 prań i suszenie zgodnie z zaleceniami pozwalają utrzymać parametry materiału.

Zadbana membrana i odnowiona warstwa DWR mogą przywrócić znaczną część hydrofobowości i tym samym poprawić działanie wentylacyjne materiału w praktyce — w testach producenci często wskazują, że wysoka MVTR utrzymuje się pod warunkiem odpowiedniej pielęgnacji.

Jak praktycznie sprawdzić wentylację kurtki przed zakupem

W sklepie lub przed zakupem online warto przeprowadzić proste kontrole: czytaj specyfikacje, porównuj MVTR i Ret, testuj panele i zamki oraz oceniaj wagę i konstrukcję. W warunkach sklepowych możesz nałożyć kurtkę i wykonać krótki, energiczny marsz w miejscu przez 5–10 minut, a następnie ocenić uczucie wilgoci i kondensacji. Sprawdź też działanie pit-zips i paneli — otwórz je i zobacz, jak szybko poprawia się wentylacja. Zwróć uwagę na wagę: bardzo lekka kurtka o wysokim MVTR często kosztem niższej wodoodporności, podczas gdy cięższe konstrukcje lepiej chronią przed długotrwałą ulewną pogodą.

Typowe błędy i jak ich unikać

Wielu użytkowników popełnia te same błędy przy wyborze odzieży technicznej. Najczęściej są to: wybór kurtki o bardzo wysokiej wodoodporności bez wystarczającej oddychalności, zbyt ciasny krój ograniczający przepływ powietrza oraz brak paneli wentylacyjnych przy aktywnościach o zmiennej intensywności. Aby uniknąć problemów, zawsze dopasuj MVTR i Ret do planowanej intensywności, testuj kurtkę w ruchu i pamiętaj o warstwach, które można szybko regulować.

Przykłady doboru w konkretnych scenariuszach

Przykłady typowych sytuacji pomagają przełożyć liczby na codzienne decyzje:

  • krótki spacer w mieście, tempo 4 km/h, temperatura +12°C: lekka przeciwwiatrowa kurtka, MVTR 8 000–12 000 g/m²/24h,
    • 8,5 km/h, temperatura +5°C: ultralekka kurtka biegowa, MVTR ≥20 000 g/m²/24h, minimalne izolacje i wysoka wentylacja.

Badania i dane wspierające wybór

Badania ergosomatyczne wskazują, że przy intensywnym wysiłku paroprzepuszczalność poniżej 15 000 g/m²/24h zaczyna ograniczać komfort i zwiększa ryzyko przegrzania. Dodatkowo pomiary potliwości u biegaczy potwierdzają wartości 1,5–2,5 l/godzinę przy wysiłku intensywnym — co bezpośrednio uzasadnia potrzebę wysokiego MVTR przy bieganiu. Dane MVTR i Ret stanowią obiektywny wskaźnik doboru kurtki względem intensywności i warunków — traktuj je jako priorytetowe kryteria przy zakupie.
W praktyce warto porównywać konkretne modele w tej samej kategorii wagowej i funkcjonalnej oraz sięgać po niezależne testy terenowe lub opinie biegaczy i turystów, które pokazują realne zachowanie materiałów w zmiennych warunkach pogodowych.

Przeczytaj również:

Do góry